Jesteś:O PPP ›› Definicja, geneza i ewolucja 

Definicja, geneza i ewolucja

PPP – definicja, geneza i ewolucja

 

Partnerstwo publiczno-prywatne (PPP) to współpraca sektora publicznego i prywatnego, mająca na celu realizację przedsięwzięć lub świadczenie usług tradycyjnie dostarczanych przez sektor publiczny. Współpraca ta opiera się na założeniu, że każda ze stron jest w stanie wywiązać się z własnych, powierzonych jej zadań sprawniej niż druga strona. Strony w ten sposób uzupełniają się, zajmując się w ramach PPP właśnie tą częścią wspólnego zadania, którą wykonują najlepiej. Dzięki podziałowi zadań, odpowiedzialności i ryzyka w ramach PPP osiąga się najbardziej efektywny ekonomicznie sposób tworzenia infrastruktury oraz dostarczania usług publicznych. W ramach PPP każda ze stron czerpie własne korzyści, proporcjonalne do swego zaangażowania.

PPP jest od dawna powszechnie stosowaną formą realizacji zadań publicznych w państwach Europy Zachodniej. Współpraca międzysektorowa rozwijała się na Starym Kontynencie już w początkach okresu nowożytnego. W ostatnich latach PPP staje się coraz bardziej popularne również w Polsce. Ramy prawne takiej współpracy w Europie i w Polsce w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat nieustannie ewoluowały. Celem wszystkich podmiotów zaangażowanych w rozwój instytucjonalny oraz praktyczne wdrażanie PPP było uczynienie z PPP równorzędnego z tradycyjnymi sposobu finansowania i realizacji zadań publicznych.

 

Geneza i rozwój PPP w Europie

 

Źródeł PPP należy doszukiwać się w kontraktach koncesyjnych. Badający historię wskazują, że już w 1438 r. francuski szlachcic Luis de Bernam otrzymał koncesję rzeczną na pobieranie opłat za towary przewożone po Renie. Innym, znanym literaturze przykładem koncesji tego typu jest ta, którą przyznano w roku 1792 we Francji braciom Perrier na dystrybucję wody na terenie Paryża. Wkrótce we francuskiej praktyce prawnej ukształtowała się tzw. koncesja robót publicznych (concession de travaux publics). Szeroki udział kapitału prywatnego w inwestycjach publicznych znalazł powszechne zastosowanie w okresie od przełomu wieków XVII i XVIII do końca wieku XIX, kiedy budowa urządzeń infrastrukturalnych (kanały wodne, drogi, szlaki kolejowe) w Europie, a później w Ameryce, Chinach i Japonii była finansowana ze źródeł prywatnych w ramach kontraktów koncesyjnych.

Po okresie rozwiniętego interwencjonizmu państwowego w sektorze infrastrukturalnym w okresie od końca XIX w. do lat 70-tych XX stulecia urynkawianie infrastruktury stawało się bardzo popularne w latach 80-tych i 90-tych. W roku 1992 w Wielkiej Brytanii zaczęto wdrażać szeroko zakrojony program rządowy Private Finance Initiative (PFI), który miał obejmować przedsiębiorstwa pozostające własnością państwa. W ramach PFI sektor publiczny stawał się nabywcą usług świadczonych przez przedsiębiorcę, ten drugi natomiast zapewniał aktywa trwałe niezbędne do ich świadczenia. Jednym z wiodących modeli zarządzania i rozbudowy infrastruktury w ramach PFI  stały się kontrakty polegające na przekazaniu podmiotowi prywatnemu obowiązku zrealizowania inwestycji infrastrukturalnej lub świadczenia usług o charakterze publicznym wraz z jednoczesnym transferem określonego ryzyka na tego przedsiębiorcę. W zamian za to inwestor uzyskiwał czasowe (z reguły 15-30 letnie) prawo eksploatacji obiektu lub usługi z możliwością pobierania opłat od zewnętrznych użytkowników lub jednoczesnej dopłaty z budżetu jednostki publicznej. Największe projekty przeprowadzone w tym schemacie, to Eurotunel, Second Severn Crossing i Channel Tunel Rail Link. W ramach programu PFI z powodzeniem realizuje się zadania w takich dziedzinach, jak drogi, metro, więziennictwo, obrona narodowa, ochrona zdrowia, pomieszczenia dla administracji i komputeryzacja. We Francji popularnym modelem nawiązywania współpracy pomiędzy podmiotem publicznym, a partnerem prywatnym stała się w latach 90-tych instytucja delegation de service public. Model ten cechuje się pozyskiwaniem wpływów z opłat użytkowników (możliwe są wszak płatności obciążające jednostkę publiczną) infrastruktury zarządzanej i utrzymywanej przez koncesjonariusza (w zależności od modelu prawnego – również budowanej). Koncesje i PPP weszły stopniowo do porządków prawnych innych państw Unii europejskiej. Najczęściej powielano model brytyjski lub francuski. Kontrakty tego typu na budowę i zarządzanie infrastrukturą w takich krajach, jak Niemcy, Włochy, Hiszpania, Portugalia, Holandia, państwa skandynawskie, Irlandia, Grecja, Czechy, Bułgaria, Rumunia, Węgry sięgają setek milionów euro, ale często dotyczą również małych, lokalnych przedsięwzięć.

 

Geneza i rozwój PPP w Polsce

 

Geneza współpracy publiczno-prywatnej w sektorze infrastrukturalnym na terytorium Polski sięga czasów rozbiorów. W trybie koncesji budowano najważniejsze magistrale kolejowe. Po odzyskaniu niepodległości władze polskie również starały się zainteresować rozwojem linii lokalnych kapitał prywatny i samorządy. Oparto się na ustawie z dnia 14.10.1921 roku o udzielaniu koncesji na koleje żelazne prywatne, normującej stosunki Skarbu Państwa z przyszłymi właścicielami. Ponowna możliwość międzysektorowej realizacji przedsięwzięć publicznych pojawiła się w Polsce po roku 1989. Pierwszym aktem prawnym, regulującym stosunki prawne tego typu jest ustawa z dnia 27 października 1994 roku o autostradach płatnych i Krajowym Funduszu Drogowym, na podstawie której budowane oraz eksploatowane lub tylko eksploatowane są autostrady płatne: A1, A2 i A4. W 2004 r. do polskiego porządku prawnego wprowadzono instytucję koncesji na roboty budowlane ustawą Prawo zamówień publicznych z 29 stycznia 2004 roku. Pierwszym aktem prawnym w prawie polskim całkowicie poświęconym instytucji PPP była ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym. W intencji polskiego ustawodawcy ustawa ta miała regulować zawieranie umów PPP między sektorem publicznym, a prywatnym oraz wyznaczać właściwy standard funkcjonowania takiej współpracy w celu efektywnej realizacji zadań publicznych. Niestety, w ciągu ponad trzech lat obowiązywania ustawy o PPP z dnia 28 lipca 2005 r. w oparciu o jej przepisy nie zawarto żadnej umowy o partnerstwie publiczno-prywatnym. W związku z powyższym, w efekcie podjętych prac legislacyjnych,  z końcem lutego 2009 r. weszły w życie ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym[1], oraz ustawa z dnia 9 stycznia 2009 r. o koncesji na roboty budowlane lub usługi[2], których celem jest stworzenie przejrzystych, elastycznych i skutecznych ram prawnych współpracy międzysektorowej. W ciągu 3 lat obowiązywania nowych ram prawnych PPP zawarto ok 30 umów o PPP i koncesji.



[1] Dz. U. z 2009 r. Nr 19, poz. 100 z późn. zm.

[2] Dz. U. z 2009 r. Nr 19, poz. 101 z poźn. zm.

 

Aktualności

W prowadzonym przez Zarząd Infrastruktury Sportowej w Krakowie postępowaniu  „Wybór partnera prywatnego do realizacji przedsięwzięcia pn. Centrum Sportu i Rekreacji przy ul. Eisenberga w Krakowie” – pomimo przedłużenia terminu – nie została złożona oferta. W związku z tym faktem postępowanie zostaje odwołane.

Dobiega końca realizacja projektu „PPP nowe perspektywy”, którego formalne zakończenie nastąpi w dniu 31 lipca 2014 roku. Pozostało do dokończenia kilka ostatnich działań projektowych, w tym doradztwo w procesie wyboru partnera prywatnego dla przedsięwzięcia Centrum Sportu i Rekreacji przy ulicy Eisenberga w Krakowie.

Komisja Negocjacyjna Podmiotu Publicznego (ZIS) prowadzącego postępowanie: Wybór partnera prywatnego do realizacji przedsięwzięcia pn. „Centrum Sportu i Rekreacji przy ul. Eisenberga w Krakowie” zaopiniowała pozytywnie wniosek Kandydata o przedłużenie terminu złożenia oferty do dnia 15 września 2014 roku.

Sonda

Czy uważasz, że w okresie najbliższych 10 lat Partnerstwo Publiczno-Prywatne w Polsce stanie się główną formą realizacji inwestycji publicznych?
Tak
Nie
Trudno powiedzieć

Partnerzy

 
close
Wyloguj się